Kernenergie? Misschien wel. Maar: afval, duur & duurt lang.2 minuten leestijd

Kernenergie? Misschien wel. Maar: afval, duur & duurt lang.

Kerncentrale

Never a boring day in de energiewereld. Arjen Lubach maakte een filmpje, VVD’er Dijkhoff liet een proefballonnetje op en warempel: er was een Kamermeerderheid voor nieuwe kernenergie in Nederland. Al dit in een week.

Wat ik vind van nieuwe kernenergie in Nederland? Hieronder een reactie vanuit klimaatperspectief.

Technologieneutraal

Vooropgesteld: in principe ben ik technologieneutraal. Als een methode beperkt is in uitstoot (en liefst een beetje efficiënt) zet ik een voorzichtig groen vinkje. Zo ook bij kernenergie. De tijd om de klimaatdoelen te halen is zó beperkt dat we niet kunnen wachten op oplossingen uit de Fabeltjeskrant – innovaties kun je namelijk niet plannen. Daarom moeten we het doen met de schone opwekkingstechnologie die we nu hebben. De belangrijke spelers: Water, Wind, Zon, Biomassa, Aardwarmte. En ook: Kernenergie.

Lijstje!

Goed, dus waarom zou je voor kernenergie zijn? Laten we beginnen met de uitstoot per eenheid energie. De schoonste stroom haal je uit waterkracht, de vuilste uit bruinkool, steenkool en aardgas. Kernenergie is qua uitstoot vergelijkbaar met zonnepanelenstroom.

Hoeveelheid CO2 per kWh Toelichting
Gemiddelde fossiele Nederlandse stroommix 649 gram Dit is een mix van de dominante stroomtypen in NL. Bron.
Biomassa 75 gram Uitstoot verschilt enorm per type biomassa. Bron.
Zonne-energie 70 gram Is inclusief de bouw van de panelen. Bron.
Kernenergie 66 gram Bron.
Windenergie 12 gram Is inclusief de bouw van de molens. Bron.
Waterkracht 4 gram Is inclusief de bouw van de centrale. Bron.

Met 1 kWh stroom kun je 5 kilometer elektrisch rijden, 30 minuten stofzuigen of 250 uur een LED-lamp laten branden.

Kijkend naar dit lijstje is het duidelijk dat kernenergie een onderdeel kan zijn van de klimaatoplossing: zo min mogelijk uitstoten van fossiele brandstoffen.

Waterkrachtcentrale Sayano–Shushenskaya in Rusland
Waterkrachtcentrale Sayano–Shushenskaya in Rusland

Top!

En dat ziet de IPCC, de klimaatorganisatie van de Verenigde Naties ook. In een recent rapport concluderen zij dat het bijna onmogelijk is om de klimaatdoelen te halen zonder nucleaire energie in te zetten.

Op dit moment wekken kernreactoren wereldwijd 2% van de energievoorziening op. In het IPCC-scenario met de minste kernenergie daalt die bijdrage naar 0,4%. In het scenario met de meeste kernenergie stijgt het aandeel tot 13,6%. Gemiddeld komen de 85 doorgerekende IPCC-scenario’s uit op een verdubbeling ten opzichte van nu: 4,2% aan kernenergie.

Het lijkt dus onvermijdelijk om op de wereld meer kerncentrales te bouwen. Nederland zou die dans kunnen ontspringen: ook zónder atoomstroom is onze stroomvoorziening energieneutraal te maken. Maar dan moeten we wel enorm doorbouwen aan zon, wind, water en biomassa­. Daarnaast moeten we zelfs actief CO2 uit de lucht halen (CCS).

NEIN!

Er zijn ook actieve anti-kernenergie lobbyisten. Peer de Rijk en zijn organisatie Wise bijvoorbeeld. Zij maken een aantal goede punten waar je niet omheen kunt. In de kern zijn het er 3: afval, duur & duurt lang.

Afval

Het hoogreactieve afval dat uit een energiecentrale komt is over 122 generaties (10.000 jaar) geen probleem meer. We kunnen ons al amper voorstellen hoe de wereld er over 1 generatie (82 jaar) uitziet. Laat staan over 10.000 jaar. We schuiven het afval dus vrolijk door naar onze kleinkleinkleinkleinkleinkleinkleinkleinklein…kinderen. Is dat zo verantwoord?

Na 122x deze opa en oma is het radioactief afval geen probleem meer.

Duur

Vermakelijk was het wel: vrijemarkt-liberaal Dijkhoff die voor kernenergie pleit, terwijl kernenergie onmogelijk kan zonder staatssteun. Kiezen voor kernenergie is per definitie kiezen voor een flinke rekening voor de overheid. Dit terwijl wind op zee inmiddels zonder subsidie draait.

Energiebedrijven in Nederland waren er snel bij om te zeggen dat kernenergie voor hun geen optie is. Te weinig draagvlak. En vooral ook: te duur. Een nieuwe kerncentrale kost zo’n €28 miljard euro. De Nederlandse overheid zou zo’n 18 jaar schenk- en erfbelasting moeten opsparen om er een te kunnen betalen.

De Engelse overheid besloot onder Blair een nieuwe kerncentrale te subsidiëren. De komende 35 jaar lang geven zij de uitbater van de centrale een prijs per kWh die anderhalf keer boven de huidige marktprijs ligt. Zonder deze subsidie was geen enkel energiebedrijf in dit project gestapt. Kernenergie mag wat kosten.

De Engelse overheid geeft 35 jaar lang flink wat pegels uit aan kerncentrale Hinkley Point

9 letters, 2 woorden

Duurt lang! Mocht er morgen een initiatiefnemer aanbellen bij Minister Wiebes dan duurt het 5-10 jaar voordat hij een vergunning heeft. 15 jaar later staat de reactor te snorren. Dus op z’n vroegst staat een Nederlandse kerncentrale rond 2045 te draaien. Daarmee is het vrij irrelevant voor de klimaatdoelstellingen (in 2030 49% minder uitstoten t.o.v. 1990).

Conclusie

Kernenergie op de wereld? Onvermijdelijk! in Nederland? Misschien, maar niet voor de hand liggend door kosten en bouwtijd. En dan hebben we het kernafval nog.

Ten slotte

Laten we ons realiseren: hoe meer opties we uitsluiten van het palet aan oplossingen, hoe moeilijker het zal zijn om onder een bepaald emissieplafond te blijven. En verder wat Minister Wiebes vorige week zei‘Iedere energiebron heeft mindere kanten. Laten we geen opties weggooien’.

Geef een reactie